Jeszcze w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia na Uniwersytecie Warszawskim (jak zresztą na wszystkich polskich uczelniach) student poruszający się na wózku albo z białą laską był zjawiskiem niecodziennym. Liczba osób niepełnosprawnych studiujących na naszej uczelni ograniczała się do kilkunastu, a dziś samych tylko studentów na wózkach mamy ponad 40, zaś wszystkich studentów z niesprawnościami i chorobami przewlekłymi - ponad 500.

Można uznać to za wielki sukces, ale słuszniej chyba byłoby stwierdzić, że uczelnia po prostu zaczyna wywiązywać się z obowiązku, jaki nakłada na nią Konstytucja. Niełatwo jednak nadrobić wieloletnie zaległości, a tym bardziej nieodwracalnie wyeliminować praktykę traktowania osób niepełnosprawnych jako nieobecnych w życiu społeczeństwa. Okres PRL-u był czasem, w którym segregacja i izolacja - zarówno w sprawach kształcenia, jak i zatrudnienia - były elementami polityki państwa, z czego wynikał brak zainteresowania stwarzaniem osobom niepełnosprawnym warunków do uczestnictwa w życiu społecznym, przejawiający się w całkowitym nieprzystosowaniu otoczenia zewnętrznego oraz infrastruktury (architektura, transport itp.) do potrzeb tej grupy społecznej. Był to także czas powstawania i upowszechniania się stereotypów i uprzedzeń związanych z niepełnosprawnością i osobami niepełnosprawnymi.

Od wpływów tych nie było niestety wolne także środowisko akademickie. Nawet obecnie wielu spośród nas myśli o osobach niepełnosprawnych przede wszystkim jako o ludziach potrzebujących pomocy, niezdolnych do samodzielnego życia, niemogących sprostać wszystkim wymaganiom. Często towarzyszy temu pewna obawa przed bezpośrednim kontaktem, ale także współczucie i nadopiekuńczość.

Warto zatem zweryfikować swoją postawę wobec niesprawności i wobec osób niepełnosprawnych, które są wśród nas i stanowią liczną, coraz bardziej zauważalną grupę. Pamiętajmy, że są to ludzie, którzy chcą sami dokonywać wyborów i decydować w swoich sprawach, a także korzystać z praw przysługujących każdemu - w przypadku uczelni każdemu studentowi, od prawa wyboru kierunku studiów począwszy, na prawie do niezdania egzaminu skończywszy. Podobnie jak pełnosprawni, różnią się między sobą zdolnościami, ambicjami i temperamentem. Podchodząc do nich, starajmy się myśleć w kategoriach ich możliwości, nie zaś ograniczeń. Poza dobrą wolą potrzebna jest jednak konkretna wiedza, która pozwoli nam w sposób właściwy traktować studentów niepełnosprawnych i przewlekle chorych, zapewniając im niezbędne dostosowania, by później móc egzekwować od nich tę samą wiedzę, co od ich pełnosprawnych kolegów. Nie wolno nam zapominać, że od poziomu wiedzy i umiejętności, jaki uzyskają w trakcie studiów, może zależeć ich sukces lub niepowodzenie w podjęciu pracy zawodowej, a także realizacji innych celów życiowych.

Uznając równe prawo studentów niepełnosprawnych do pełnego udziału w życiu społeczności akademickiej, Uniwersytet Warszawski podejmuje różne działania, by usuwać bariery ograniczające im ten udział. Z radością i nadzieją przekazuję w Państwa ręce tę publikację. Zawiera ona informacje o tych właśnie działaniach. Ponadto odpowiada na wiele pytań o to, kim są studenci niepełnosprawni, które ze skutków ich niesprawności mają wpływ na ich aktywność akademicką oraz jak pracować ze studentem niepełnosprawnym, by praca ta była efektywna dla obu stron.

Broszura ta mówi jednak przede wszystkim o studentach, a nie o "niepełnosprawnych" w kontekście braków i różnic. Zatrzymanie się na tych różnicach byłoby naszą przegraną.

Życzę Państwu, aby niesprawności naszych studentów w coraz większym stopniu stawały się dla nas twórczym wyzwaniem, nie zaś problemem niemożliwym do rozwiązania.